Publicaties

Naast tekenen is schrijven voor stedenbouwers een belangrijk uitdrukkings- en communicatiemiddel. Met een combinatie van tekeningen en taal kun je een breed publiek bereiken. Artikelen in tijdschriften en boeken voeden het debat over het vak.

Met een beurs van de BKVB in de jaren ’80 en tijdens zijn werk voor de gemeente Amsterdam kreeg Maurits de Hoog een paar keer de gelegenheid om te reflecteren op projecten en om nieuwe richtingen te verkennen. Dat leidde tot een reeks publicaties: 4 x Amsterdam, Nieuwe Ritmes van de Stad en De Hollandse Metropool, allemaal verzorgd door uitgeverij Thoth. Recent is Tour Groot-Amsterdam verschenen, een verzameling essays over stedenbouw in de regio Amsterdam.

Tour Groot-Amsterdam

24 Essays

Bij de fietsroutes van Tour Groot-Amsterdam schreef Maurits 24 essays over stedenbouwkundige fenomenen, die je tijdens de route aandoet: van het tolhek bij Krommeniedijk en Amsterdam 700, via de boostergemalen van Waternet en de Spaghettiflat in Poelenburg tot aan de kweldruk in de Horstermeer. Bij elkaar illustreren ze een stedenbouwkundige blik op de opgaven in Amsterdam.

De Hollandse Metropool

Wat maakt een grote stad tot een metropool: een sublieme ligging, aan en af rijdende metro’s, een inspirerende geschiedenis, een concentratie van hoofdkantoren, een veelkleurige bevolking, een opwindend nachtleven, veel bezoekers? Cruciaal zijn aantrekkelijke faciliteiten voor interactie, voor ontmoeting en uitwisseling.

De Hollandse Metropool uit 2012 schetst de nieuwe interactiemilieus van de grote steden in Holland: in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, maar ook in Delft en Leiden.

Download PDF

4x Amsterdam

4 x Amsterdam uit 2005 vertelt het verhaal van vier onderscheiden delen van de stad: de gridstad op het veen, de waterstad in het IJ, de poldersteden in de droogmakerijen en de parken rond de dorpslinten. Het onderscheid is een bruikbaar vertrekpunt om de nieuwe stedenbouwkundige ontwerpopgaven in de transformatie van de stad scherp te stellen. Maar het biedt ook een nieuw gezichtspunt ten aanzien van de kwaliteit van de stad als geheel. Rond Amstel, IJ en Noord-Hollands Kanaal liggen kansen om de attractiviteit van de stad een krachtige impuls te geven.

Download PDF

Nieuwe ritmes
van de stad

Iedere dag komen er net zoveel bezoekers als forensen naar Amsterdam. Sommigen komen een paar uur, anderen blijven een paar jaar. Er zijn misschien wel acht miljoen Amsterdammers! Nieuwe Ritmes van de Stad, in 2009 samen met Rick Vermeulen geschreven, analyseert de veranderende gebruiksritmes van de stad: het dagelijkse, maar ook de wekelijkse, maandelijkse en jaarlijkse ritmes. Wat betekent dit voor de metropool in ontwikkeling?

Download PDF

Veelheid en Fragmentatie

In dit artikel in Oase 24 uit 1989 wordt stelling genomen in het debat rond de Rotterdamse stadsas. Is het stadslandschap een patchwork, een ‘tapijtmetropool’? Of zijn gerichte interventies voorstelbaar, die de ruimtelijke kwaliteit en aantrekkelijkheid van de regio verder helpen?

Pauperparadijs

De grote trends van liberalisering en globalisering trekken sinds de jaren ’90 een zware wissel op de kwaliteit van het leven in de stad. Veel steden worden exclusiever. In het artikel Pauperparadijs voor SRO uit 2018 worden enkele lange lijnen in de Hollandse stadsgeschiedenis in kaart gebracht.

Download PDF

Overzicht publicaties

Boeken

  • Tour Groot-Amsterdam
    Acht fietsroutes en vierentwintig essays, afscheidsproject gemeente Amsterdam, 2020.
  • De Hollandse Metropool
    Ontwerpen aan interactiemilieus, uitgeverij Thoth, Bussum 2012.
  • Atlas ABC
    Inaugurale rede TU-Delft, Delft 2009.
  • Nieuwe Ritmes van de stad
    Metropoolvorming in Amsterdam, i.s.m. Rick Vermeulen, uitgeverij Thoth, Bussum 2009.
  • Lange Lijnen Amsterdam Nieuw-West
    Uitgeverij De Driehoek, Amsterdam 2007.
  • Op koers
    Stedelijke ontwikkeling van Amsterdam 1994-2006, samenstelling Maurits de Hoog, Jan de Waal, OGA-dRO, Amsterdam 2006.
  • 4 x Amsterdam
    Ontwerpen aan de stad, uitgeverij Thoth, Bussum 2005.
  • Schöner wohnen! 3 jaar De Hoog ontwerp + onderzoek
    Uitgave in eigen beheer 1996, inclusief Nieuwe plantypen de tuinstad voorbij, Sun Belt – verstedelijking van de kustvlakte en Volgende ronde: intensivering.
  • Strategisch ontwerp Moerwijk
    Uitgeverij 010, Rotterdam 1990.
  • Wolstad in ombouw
    De inzet van het stadsvormonderzoek bij de herstructurering van de oude stad in Tilburg, boekhandel Gianotten Tilburg/Delft University Press 1986; in samenwerking met Sjoerd Cusveller en Rein Geurtsen.

Tour Groot-Amsterdam
Acht fietsroutes en vierentwintig essays, afscheidsproject gemeente Amsterdam, 2020.

De Hollandse Metropool
Ontwerpen aan interactiemilieus, uitgeverij Thoth, Bussum 2012.

Atlas ABC
Inaugurale rede TU-Delft, Delft 2009.

Nieuwe Ritmes van de stad
Metropoolvorming in Amsterdam, i.s.m. Rick Vermeulen, uitgeverij Thoth, Bussum 2009.

Lange Lijnen Amsterdam Nieuw-West
Uitgeverij De Driehoek, Amsterdam 2007.

Op koers
Stedelijke ontwikkeling van Amsterdam 1994-2006, samenstelling Maurits de Hoog, Jan de Waal, OGA-dRO, Amsterdam 2006.

4 x Amsterdam
Ontwerpen aan de stad, uitgeverij Thoth, Bussum 2005.

Schöner wohnen! 3 jaar De Hoog ontwerp + onderzoek
Uitgave in eigen beheer 1996, inclusief Nieuwe plantypen de tuinstad voorbij, Sun Belt – verstedelijking van de kustvlakte en Volgende ronde: intensivering.

Strategisch ontwerp Moerwijk
Uitgeverij 010, Rotterdam 1990.

Wolstad in ombouw
De inzet van het stadsvormonderzoek bij de herstructurering van de oude stad in Tilburg, boekhandel Gianotten Tilburg/Delft University Press 1986; in samenwerking met Sjoerd Cusveller en Rein Geurtsen.

Artikelen in boeken en tijdschriften

  • Interaction in the Delta
    In: Wil Zonneveld (ed.): Randstad, Routledge, London 2021.
  • Pauperparadijs
    Inclusieve stad revisited, in: tijdschrift voor Stedebouw en Ruimtelijke Ordening SRO, oktober 2018, themanummer Inclusieve stad.
  • Verstedelijkte lagune – Amsterdam 2050
    In: Geografenblad UvA, 2018.
  • Strategie in stadsontwikkeling, Koers 2025
    In: Plan Amsterdam 2018-01, gemeente Amsterdam 2018.
  • Transformatiebesluit Haven-Stad, Ontwikkelen in stappen
    In: Plan Amsterdam 2013-05, gemeente Amsterdam 2013.
  • Interactiemilieus
    In: De Kern van de Stedebouw dl. 4 – het programma van de stad, TU-Delft/SUN, Amsterdam 2012; update in: Stedenbouw, kern en perspectieven, Boom, Amsterdam 2020.
  • M20
    Column in: Zuidvleugelmagazine, Rotterdam-Den Haag 2013.
  • Amsterdam en het IJ
    In: Amsterdam terug naar het IJ, SUN, Amsterdam 2012.
  • De ontwerpprincipes van het AUP
    In: Atlas AUP, Valiz/Bureau Monumentenzorg Amsterdam 2012.
  • Investeren in metropoolvorming!
    Hollandblad april 2010, uitgave Vereniging Deltametropool.
  • Stadstimmeren
    S+RO mei 2010, uitgave Nirov Den Haag.
  • Transformaties Amsterdam
    Rooilijn september 2010, ter gelegenheid van het afscheid van Len de Klerk als hoogleraar Planologie Universiteit van Amsterdam
  • Nieuwe Scheepskamelen
    Ontwerponderzoek naar een nieuwe relatie tussen Amsterdam en Almere, Urban Planning International, april 2009.
  • Meebewegen met de dynamiek
    In: SRO 01/2009, themanummer Transformatie.
  • Stadsontwikkeling Amsterdam op een keerpunt
    In: 40 jaar Rooilijn, UvA, Amsterdam 2007.
  • Wereldstad in de uitverkoop, herontwikkeling Lijnbaan moet aan de andere kant beginnen
    In: Stadscahiers no.2, juni 2007.
  • A Tale of Two Cities
    In: Leon Deben, Willem Salet, Marie Thérèse van Thoor (eds): Cultural Heritage and the Future of the Historic Inner city of Amsterdam, Aksant, Amsterdam 2004.
  • Valleistad
    In: Carmen Aalbers, Jos Jonkhof (red): Planning on principle – S2N, the strategy of the Two Networks revisited, Aeneas, Boxtel 2003.
  • De lange weg van Gooiland naar Ganzenhoef, actuele ontwerpkwaliteiten van een versleten ideologie
    In: Blauwe Kamer 2001-6, in samenwerking met Eric van der Kooij.
  • De verhouding tussen tijd en kwaliteit, plannen voor Leidsche Rijn en IJburg
    In: jaarboek Stedebouw en Landschapsarchitectuur ’97-’99, Thoth, Bussum 2000; in samenwerking met Alexandra Misch.
  • Een land met onbegrensde mogelijkheden
    In: Stedebouw & Ruimtelijke Ordening 1999-6, NIROV.
  • Leve de stad! Ontwerpverkenning binnen de stedelijke contouren
    In: ROM-magazine no. 1-2, Den Haag 1997.
  • Programma’s voor de regio
    In: Zover het oog reikt, ontwerpend sturen aan de stad, Polis, podium voor stedebouwkunde/uitgeverij Thoth, Bussum 1995.
  • Atlas
    Tweemaandelijkse rubriek in Blauwe Kamer/Profiel jaargangen ‘94 en ’95.
  • Contouren van de nieuwe stadsuitleg, studie naar de planinzetten van acht Vinexlocaties
    In: de Architect 1994-7/8, in samenwerking met Alies Rommerts.
  • De stedebouwkundige discipline
    In: De periferie centraal, Stimuleringsfonds 1994.
  • De Alexanderpolder in de Randstad
    In: De Alexanderpolder, waar de stad verder gaat, AIR-Thoth, Rotterdam-Bussum 1993.
  • The challenge of urban design
    In: Housing after Napoleon, New use for an old site in Amsterdam, Arcam pocket no.3, Amsterdam 1992.
  • De vorm van de stad, object van onderzoek en ontwerp
    In: Architectonische kwaliteit als opdracht voor openbaar bestuur, NAi, Rotterdam 1991.
  • Alle dagen feest
    In: DWL-terrein Rotterdam, van waterfabriek tot woonwijk, 010, Rotterdam 1991.
  • Stadsas domineert andere plannen
    In: de Architect, maart 1989.
  • Residentiële projecten, de heerser als smaakbepaler
    In: Items 20, juni 1989.
  • Verstedelijking in Landschappen, Villanova onderzoekt nieuwe aanpak
    In: themanummer Landschap, themanummer 40 de Architect 1989.
  • Veelheid en fragmentatie, stadsas in regionaal perspectief
    In: Oase 24 1989.
  • Randstad
    In: themanummer Randstad, themanummer 36 de Architect 1987.
  • Amsterdam als stedelijk bouwwerk, analyse van een methode
    In: Oase 11 1986; in samenwerking met Rudy Stroink.
  • Stad in Stolling
    In: Stedebouw in Rotterdam, Van Gennep, Amsterdam-Rotterdam 1981, in samenwerking met Rein Geurtsen.

Interaction in the Delta
In: Wil Zonneveld (ed.): Randstad, Routledge, London 2021.

Pauperparadijs
Inclusieve stad revisited, in: tijdschrift voor Stedebouw en Ruimtelijke Ordening SRO, oktober 2018, themanummer Inclusieve stad.

Verstedelijkte lagune – Amsterdam 2050
In: Geografenblad UvA, 2018.

Strategie in stadsontwikkeling, Koers 2025
In: Plan Amsterdam 2018-01, gemeente Amsterdam 2018.

Transformatiebesluit Haven-Stad, Ontwikkelen in stappen
In: Plan Amsterdam 2013-05, gemeente Amsterdam 2013.

Interactiemilieus
In: De Kern van de Stedebouw dl. 4 – het programma van de stad, TU-Delft/SUN, Amsterdam 2012; update in: Stedenbouw, kern en perspectieven, Boom, Amsterdam 2020.

M20
Column in: Zuidvleugelmagazine, Rotterdam-Den Haag 2013.

Amsterdam en het IJ
In: Amsterdam terug naar het IJ, SUN, Amsterdam 2012.

De ontwerpprincipes van het AUP
In: Atlas AUP, Valiz/Bureau Monumentenzorg Amsterdam 2012.

Investeren in metropoolvorming!
Hollandblad april 2010, uitgave Vereniging Deltametropool.

Stadstimmeren
S+RO mei 2010, uitgave Nirov Den Haag.

Transformaties Amsterdam
Rooilijn september 2010, ter gelegenheid van het afscheid van Len de Klerk als hoogleraar Planologie Universiteit van Amsterdam

Nieuwe Scheepskamelen
Ontwerponderzoek naar een nieuwe relatie tussen Amsterdam en Almere, Urban Planning International, april 2009.

Meebewegen met de dynamiek
In: SRO 01/2009, themanummer Transformatie.

Stadsontwikkeling Amsterdam op een keerpunt
In: 40 jaar Rooilijn, UvA, Amsterdam 2007.

Wereldstad in de uitverkoop, herontwikkeling Lijnbaan moet aan de andere kant beginnen
In: Stadscahiers no.2, juni 2007.

A Tale of Two Cities
In: Leon Deben, Willem Salet, Marie Thérèse van Thoor (eds): Cultural Heritage and the Future of the Historic Inner city of Amsterdam, Aksant, Amsterdam 2004.

Valleistad
In: Carmen Aalbers, Jos Jonkhof (red): Planning on principle – S2N, the strategy of the Two Networks revisited, Aeneas, Boxtel 2003.

De lange weg van Gooiland naar Ganzenhoef, actuele ontwerpkwaliteiten van een versleten ideologie
In: Blauwe Kamer 2001-6, in samenwerking met Eric van der Kooij.

De verhouding tussen tijd en kwaliteit, plannen voor Leidsche Rijn en IJburg
In: jaarboek Stedebouw en Landschapsarchitectuur ’97-’99, Thoth, Bussum 2000; in samenwerking met Alexandra Misch.

Een land met onbegrensde mogelijkheden
In: Stedebouw & Ruimtelijke Ordening 1999-6, NIROV.

Leve de stad! Ontwerpverkenning binnen de stedelijke contouren
In: ROM-magazine no. 1-2, Den Haag 1997.

Programma’s voor de regio
In: Zover het oog reikt, ontwerpend sturen aan de stad, Polis, podium voor stedebouwkunde/uitgeverij Thoth, Bussum 1995.

Atlas
Tweemaandelijkse rubriek in Blauwe Kamer/Profiel jaargangen ‘94 en ’95.

Contouren van de nieuwe stadsuitleg, studie naar de planinzetten van acht Vinexlocaties
In: de Architect 1994-7/8, in samenwerking met Alies Rommerts.

De stedebouwkundige discipline
In: De periferie centraal, Stimuleringsfonds 1994.

De Alexanderpolder in de Randstad
In: De Alexanderpolder, waar de stad verder gaat, AIR-Thoth, Rotterdam-Bussum 1993.

The challenge of urban design
In: Housing after Napoleon, New use for an old site in Amsterdam, Arcam pocket no.3, Amsterdam 1992.

De vorm van de stad, object van onderzoek en ontwerp
In: Architectonische kwaliteit als opdracht voor openbaar bestuur, NAi, Rotterdam 1991.

Alle dagen feest
In: DWL-terrein Rotterdam, van waterfabriek tot woonwijk, 010, Rotterdam 1991.

Stadsas domineert andere plannen
In: de Architect, maart 1989.

Residentiële projecten, de heerser als smaakbepaler
In: Items 20, juni 1989.

Verstedelijking in Landschappen, Villanova onderzoekt nieuwe aanpak
In: themanummer Landschap, themanummer 40 de Architect 1989.

Veelheid en fragmentatie, stadsas in regionaal perspectief
In: Oase 24 1989.

Randstad
In: themanummer Randstad, themanummer 36 de Architect 1987.

Amsterdam als stedelijk bouwwerk, analyse van een methode
In: Oase 11 1986; in samenwerking met Rudy Stroink.

Stad in Stolling
In: Stedebouw in Rotterdam, Van Gennep, Amsterdam-Rotterdam 1981, in samenwerking met Rein Geurtsen.

Studierapporten

  • Ontwerpen aan de Zuidplaspolder 2003-2006, driehoek RZG Zuidplas, Provincie Zuid-Holland, Den Haag 2006
    In samenwerking met Frank van Pelt, Helmut Thoele en Walter de Vries.
  • Boogie Woogie
    Essay tbv. evaluatie ‘Parkstad naar 2015’, stedelijke vernieuwing Westelijke Tuinsteden Amsterdam, Bureau Parkstad, Amsterdam 2005.
  • Naar een toekomstagenda voor de SADC
    In samenwerking met Dirk Sijmons, H+N+S landschapsarchitecten, Utrecht 2004.
  • Panorama Noord
    Toekomstvisie Amsterdam-Noord, stadsdeel Amsterdam-Noord, Amsterdam 2001.
  • Perspectieven Amsteloevers, verkenning herinrichting openbare ruimte rond de Amstel van het Rokin tot het Kalfje, in samenwerking met Saline Verhoeven/1:1, Bobbink & Monchen, Eker & Schaap landschapsarchitecten en Philip Spangenberg/Urban Matters, Gemeente Amsterdam 1999.
  • Laagland
    Rapportage werkgroep Herontwerp HMD, stichting Het Metropolitane Debat, Delft 1998, in samenwerking met Dirk Sijmons en San Verschuren.
  • Metropoolvergelijking
    In: Groen Hart? Groene Metropool! Oproep tot een actieplan; H+N+S in opdracht van ANWB en WNF-Nederland, Utrecht 1995.
  • Toekomstverkenning Eindhoven-Helmond
    Over de stads- en landschapsontwikkeling in het stedelijk knooppunt; Studiereeks Bouwen aan een levend landschap no. 25, Informatie- en kenniscentrum NBLF, Wageningen 1993, in samenwerking met Eric Luiten, H+N+S landschaparchitecten.
  • Stadslandschap, een veelkleurig palet
    In: Architectuur in Nederland, Teleac 1993.
  • Koersen tussen stad en landschap
    Voorbeeldplan 4de Nota RO, provincie Zuid-Holland 1993 in samenwerking met Ellen Marcusse en Leo Pols.
  • Een typologie van luchthavens
    In: Integrale Milieueffectrapportage Schiphol 1993.
  • Lobben en flanken revisited, de naoorlogse uitbreidingstraditie
    RPD 1992.
  • Archipel 1, 2, 3
    Verslag studieproject IJmeer, uitgaven in eigen beheer, Villanova, Rotterdam 1986-88.
  • Stedebouw in de jaren ’80
    RPD studierapport 37, Den Haag 1984, in samenwerking met Mirik Jung en Rudy Stroink.
  • De Pijp, een morfologische studie met een accent op het stadsontwerp, 1982
    In: Stad, object van bewerking, TU-Delft 1984-89; in samenwerking met Kees Thielen.
  • Een plein aan de Rotte, stadsvernieuwing in Rotterdam, augustus 1980
    In: Stad, object van bewerking, TU-Delft 1984-89; in samenwerking met Rein Geurtsen.

Ontwerpen aan de Zuidplaspolder 2003-2006, driehoek RZG Zuidplas, Provincie Zuid-Holland, Den Haag 2006
In samenwerking met Frank van Pelt, Helmut Thoele en Walter de Vries.

Boogie Woogie
Essay tbv. evaluatie ‘Parkstad naar 2015’, stedelijke vernieuwing Westelijke Tuinsteden Amsterdam, Bureau Parkstad, Amsterdam 2005.

Naar een toekomstagenda voor de SADC
In samenwerking met Dirk Sijmons, H+N+S landschapsarchitecten, Utrecht 2004.

Panorama Noord
Toekomstvisie Amsterdam-Noord, stadsdeel Amsterdam-Noord, Amsterdam 2001.

Perspectieven Amsteloevers, verkenning herinrichting openbare ruimte rond de Amstel van het Rokin tot het Kalfje, in samenwerking met Saline Verhoeven/1:1, Bobbink & Monchen, Eker & Schaap landschapsarchitecten en Philip Spangenberg/Urban Matters, Gemeente Amsterdam 1999.

Laagland
Rapportage werkgroep Herontwerp HMD, stichting Het Metropolitane Debat, Delft 1998, in samenwerking met Dirk Sijmons en San Verschuren.

Metropoolvergelijking
In: Groen Hart? Groene Metropool! Oproep tot een actieplan; H+N+S in opdracht van ANWB en WNF-Nederland, Utrecht 1995.

Toekomstverkenning Eindhoven-Helmond
Over de stads- en landschapsontwikkeling in het stedelijk knooppunt; Studiereeks Bouwen aan een levend landschap no. 25, Informatie- en kenniscentrum NBLF, Wageningen 1993, in samenwerking met Eric Luiten, H+N+S landschaparchitecten.

Stadslandschap, een veelkleurig palet
In: Architectuur in Nederland, Teleac 1993.

Koersen tussen stad en landschap
Voorbeeldplan 4de Nota RO, provincie Zuid-Holland 1993 in samenwerking met Ellen Marcusse en Leo Pols.

Een typologie van luchthavens
In: Integrale Milieueffectrapportage Schiphol 1993.

Lobben en flanken revisited, de naoorlogse uitbreidingstraditie
RPD 1992.

Archipel 1, 2, 3
Verslag studieproject IJmeer, uitgaven in eigen beheer, Villanova, Rotterdam 1986-88.

Stedebouw in de jaren ’80
RPD studierapport 37, Den Haag 1984, in samenwerking met Mirik Jung en Rudy Stroink.

De Pijp, een morfologische studie met een accent op het stadsontwerp, 1982
In: Stad, object van bewerking, TU-Delft 1984-89; in samenwerking met Kees Thielen.

Een plein aan de Rotte, stadsvernieuwing in Rotterdam, augustus 1980
In: Stad, object van bewerking, TU-Delft 1984-89; in samenwerking met Rein Geurtsen.